ตึกสูงบังสัญญาณ ใช้จานดาวเทียมแปลงเป็นทีวีดิจิทัลคุ้มไหม

อาคารที่ถูกตึกสูงรอบข้างบังสัญญาณจากเสาส่งทีวีดิจิทัล ไม่จำเป็นต้องให้ลูกบ้านติดจานดาวเทียมเองทุกห้อง ระบบทีวีรวมของอาคารรับช่องจากดาวเทียมด้วยจานชุดเดียว แล้วแปลงเป็นสัญญาณทีวีดิจิทัลแบบภาคพื้นดิน (DVB-T2) ส่งเข้าสายเดิมได้ ทีวีที่รองรับ DVB-T2 ทุกห้องดูได้ทันทีโดยไม่ต้องมีกล่องรับสัญญาณ

สรุปสำหรับผู้บริหาร

คุ้มเมื่อ: วัดสัญญาณจากเสาส่งบนดาดฟ้าแล้วไม่ผ่านเกณฑ์ หรือรับได้บางช่อง แม้เปลี่ยนเสาอากาศและเครื่องขยายแล้ว
ไม่ต้องเดินสายใหม่: ใช้สายและเต้าเสียบเดิมของระบบทีวีรวม งานส่วนใหญ่อยู่บนดาดฟ้าและห้องงานระบบ
ได้มากกว่าช่องฟรีทีวี: เพิ่มช่องต่างประเทศ หรือช่องภายในอาคาร (กล้องวงจรปิด ประกาศนิติบุคคล) ได้ในระบบเดียวกัน
ต้องวางแผน: จานดาวเทียมย่าน C-Band มีประเด็นสัญญาณรบกวนจาก 5G และอาจมีการเปลี่ยนแปลงการใช้คลื่นหลังปี 2572

ทำไมตึกสูงถึงบังสัญญาณทีวีดิจิทัล

ทีวีดิจิทัลภาคพื้นดินส่งจากเสาส่งในย่านความถี่ UHF ซึ่งเดินทางเป็นแนวเส้นตรงเป็นหลัก เมื่อมีตึกสูงอยู่ระหว่างอาคารกับเสาส่ง สัญญาณจะอ่อนลงหรือสะท้อนกลับมาหลายทาง ทีวีดิจิทัลมีลักษณะ "ได้ภาพชัดหรือไม่ได้เลย" (cliff effect) อาการที่พบจึงเป็นภาพค้าง แตกเป็นช่อง หรือขึ้นว่าไม่มีสัญญาณในบางช่อง ไม่ใช่ภาพมีเม็ดแบบสมัยอนาล็อก

ก่อนตัดสินใจใช้ดาวเทียม ควรวัดสัญญาณที่จุดต่าง ๆ บนดาดฟ้าก่อนเสมอ บางอาคารแก้ได้ด้วยการย้ายตำแหน่งเสาอากาศ เปลี่ยนเป็นเสาที่มีอัตราขยายสูงขึ้น หรือหันไปรับจากเสาส่งอีกแห่ง ซึ่งงบประมาณต่ำกว่า

เปรียบเทียบทางเลือก

ทางเลือก	เหมาะกับ	ข้อดี	ข้อจำกัด
เสาอากาศ UHF + เครื่องขยาย	สัญญาณจากเสาส่งยังวัดได้ แต่ระดับต่ำ	งบต่ำที่สุด ใช้สายเดิม	ไม่ได้ผลถ้าถูกบังมาก
ดาวเทียมแปลงเป็น DVB-T2 (SMATV)	ถูกบังจนรับจากเสาส่งไม่ได้ หรือต้องการช่องเพิ่ม	ทีวีทุกห้องดูได้ไม่ต้องมีกล่อง ใช้สายเดิม เพิ่มช่องได้	ลงทุนชุดแปลงสัญญาณที่ headend
ให้ลูกบ้านติดจานเองทุกห้อง	อาคารขนาดเล็กมาก	นิติบุคคลไม่ต้องลงทุน	จานรกหน้าอาคาร ผิดระเบียบหลายโครงการ ต้องมีกล่องทุกห้อง
ระบบ IPTV / FTTR	อาคารที่กำลังรีโนเวตใหญ่ หรือโรงแรม	ฟีเจอร์มาก ต่อยอดได้	ต้องลงทุนเครือข่ายใหม่

ระบบดาวเทียมแปลงเป็นทีวีดิจิทัลประกอบด้วยอะไร

จานดาวเทียม ขนาดตามย่านความถี่ที่รับ จานย่าน C-Band มีขนาดใหญ่ (โดยทั่วไป 7.5 ฟุตขึ้นไปสำหรับอาคาร) ส่วนย่าน KU-Band ใช้จานเล็กกว่า แต่สัญญาณอาจลดลงช่วงฝนตกหนัก
หัวรับสัญญาณ (LNB) สำหรับ C-Band ควรเป็นรุ่นที่มีฟิลเตอร์กันสัญญาณ 5G เพราะคลื่นมือถือย่าน 3.5 GHz อยู่ใกล้ย่านที่จานดาวเทียมรับ
ชุดแปลงสัญญาณ (transmodulator) รับสัญญาณดาวเทียม DVB-S/S2 แล้วแปลงเป็น DVB-T2 กำหนดความถี่ขาออกได้เอง
ชุดรวมสัญญาณและเครื่องขยาย รวมช่องที่แปลงแล้วกับช่องอื่น เช่น ช่องภายในอาคาร ก่อนส่งเข้าสายเมน
ระบบสายเดิมของอาคาร สายเมน อุปกรณ์แยกสัญญาณ และเต้าเสียบ ตรวจและปรับระดับให้ได้ 65–75 dBµV ที่เต้าเสียบ

ทีวีในห้องจะเห็นช่องเหมือนรับจากเสาอากาศปกติ ลูกบ้านเพียงกดค้นหาช่องใหม่ครั้งเดียว

ข้อควรรู้เรื่องคลื่น C-Band

สัญญาณรบกวนจาก 5G: ย่าน 3.5 GHz ที่ใช้กับมือถือ 5G อยู่ติดกับย่านที่จาน C-Band รับ ควรใช้ LNB หรือฟิลเตอร์ที่กันสัญญาณ 5G ตั้งแต่ติดตั้ง
การใช้คลื่นในอนาคต: ที่ประชุมบอร์ด กสทช. วันที่ 21 ต.ค. 2569 ยังไม่ได้ข้อยุติเรื่องการจัดสรรคลื่น ประเด็นที่ยังพิจารณาคือจะนำย่าน C-Band (3700–4200 MHz) ไปใช้กับมือถือภายในปี 2572 หรือไม่ ซึ่งขึ้นกับผลศึกษาการใช้คลื่นร่วมกัน ถ้าใช้ร่วมกันไม่ได้ ผู้รับสัญญาณดาวเทียมย่าน C-Band อาจต้องย้ายไปใช้ KU-Band
ผลต่อการออกแบบ: ระบบที่ติดตั้งวันนี้ควรเผื่อที่ติดตั้งและโครงยึดสำหรับจาน KU-Band และเลือกชุดแปลงสัญญาณที่รับได้ทั้งสองย่าน จะได้ไม่ต้องลงทุนชุดใหม่ทั้งหมดถ้ามีการเปลี่ยนแปลง

ความคุ้มค่า: นิติบุคคลควรพิจารณาอะไร

ค่าลงทุนครั้งเดียวที่ headend เทียบกับจำนวนห้องที่ได้ประโยชน์ ยิ่งอาคารมีห้องมาก ต้นทุนต่อห้องยิ่งต่ำ
ไม่มีค่ากล่องรับสัญญาณรายห้อง และไม่มีจานรกหน้าอาคาร
ลดเรื่องร้องเรียน เรื่องดูทีวีไม่ได้ ซึ่งเป็นภาระงานนิติบุคคลต่อเนื่อง
ค่า MA ระบบมีอุปกรณ์เพิ่มที่ต้องดูแล ควรรวมในสัญญาบำรุงรักษาเดียวกับระบบทีวีรวม
ลิขสิทธิ์เนื้อหา: ช่องฟรีทีวีส่งต่อให้ลูกบ้านได้ ส่วนช่องที่เป็นช่องบอกรับสมาชิก ต้องได้รับอนุญาตจากเจ้าของช่องก่อนส่งต่อในระบบอาคาร

หมายเหตุสำหรับฝ่ายเทคนิคและที่ปรึกษา

ระบุระดับสัญญาณที่เต้าเสียบ 65–75 dBµV และค่า MER ที่มีส่วนเผื่อเหนือเกณฑ์ของเครื่องรับทุกช่อง
เลือกความถี่ขาออกของช่องที่แปลงแล้ว ไม่ให้ชนกับช่องภาคพื้นดินที่อาจรั่วเข้ามาในอาคาร
ระบุ LNB หรือฟิลเตอร์กัน 5G สำหรับ C-Band และระบบต่อลงดินและป้องกันฟ้าผ่าของจานและเสา
กำหนดให้ชุดแปลงสัญญาณรองรับทั้ง C-Band และ KU-Band หรือมีช่องเสียบเพิ่มในอนาคต
เอกสารส่งมอบ: Riser Diagram ตารางความถี่ช่อง และผลวัดทุกเต้าเสียบ

ขั้นตอนถัดไปสำหรับนิติบุคคล

นัดสำรวจและวัดสัญญาณจากเสาส่งบนดาดฟ้า เพื่อยืนยันว่าจำเป็นต้องใช้ดาวเทียมจริง
ตรวจสภาพสายและอุปกรณ์เดิมของระบบทีวีรวม
ขอใบเสนอราคาที่แยกงาน headend กับงานปรับปรุงสายให้ชัด พร้อม Riser Diagram
นำเข้าที่ประชุมกรรมการ แล้วนัดวันติดตั้งและแจ้งลูกบ้านให้ค้นหาช่องใหม่

ปรึกษาและนัดสำรวจหน้างานฟรี

JJSATs ออกแบบและติดตั้งระบบทีวีรวมและระบบดาวเทียมแปลงเป็นทีวีดิจิทัลให้คอนโดมิเนียม อพาร์ทเมนท์ หอพัก และโรงแรมมากว่า 25 ปี เป็นตัวแทนจำหน่ายอุปกรณ์ Fracarro ในประเทศไทย