ลูกบ้านร้องเรียนดูบางช่องไม่ได้ ตรวจระบบทีวีรวมจุดไหนก่อน

เมื่อลูกบ้านดูได้บางช่องแต่บางช่องหาย ปัญหามักอยู่ที่ความถี่บางย่านในระบบทีวีรวม ไม่ใช่ระบบเสียทั้งหมด จึงไม่ต้องรื้อหรือเปลี่ยนทั้งระบบ ให้ตรวจไล่จากปลายทาง (ห้องลูกบ้าน) ไปต้นทาง (ชุดรับสัญญาณบนดาดฟ้า) โดย 2 ขั้นแรกฝ่ายอาคารทำได้เองโดยไม่มีค่าใช้จ่าย

สรุปสำหรับผู้บริหาร

ห้องเดียวมีปัญหา: มักแก้ได้ที่ห้อง ด้วยการค้นหาช่องใหม่หรือเปลี่ยนสายต่อเข้าทีวี
ทั้งชั้นหรือทั้งแนวท่อมีปัญหา: ตรวจเครื่องขยายและอุปกรณ์แยกสัญญาณของแนวนั้น
ทั้งอาคารมีปัญหา: ตรวจชุดรับสัญญาณต้นทาง (headend) ซึ่งอาจยังตั้งค่าไว้สำหรับความถี่เดิมก่อนการย้ายคลื่นทีวีดิจิทัล

ทำไมดูได้บางช่อง แต่บางช่องหาย

ทีวีดิจิทัลรวมหลายช่องไว้ในความถี่เดียวกัน เรียกว่า MUX ถ้าความถี่ใดสัญญาณต่ำกว่าเกณฑ์ ช่องทั้งกลุ่มใน MUX นั้นจะดับพร้อมกัน ส่วนความถี่อื่นยังดูได้ปกติ สาเหตุที่พบบ่อยมี 5 ข้อ

กล่องหรือทีวียังจำความถี่เก่า กสทช. ย้ายความถี่ทีวีดิจิทัลเมื่อปี 2563 เพื่อคืนคลื่น 700 MHz ให้บริการมือถือ 5G เครื่องที่ไม่เคยค้นหาช่องใหม่จะหาบางช่องไม่เจอ
ชุดรับสัญญาณต้นทางตั้งค่าไว้เฉพาะช่อง ระบบที่ใช้เครื่องขยายแยกช่อง (channel amplifier) หรือฟิลเตอร์เฉพาะความถี่ จะส่งต่อเฉพาะความถี่ที่ตั้งไว้ ความถี่ที่ย้ายไปจึงหายทั้งอาคาร
ความถี่สูงสูญเสียในสายมากกว่า สายสัญญาณและอุปกรณ์แยกสัญญาณลดทอนช่องความถี่สูงมากกว่าช่องต่ำ ห้องปลายสายจึงเห็นอาการก่อน ถ้าไม่ได้ชดเชยด้วยการปรับความชัน (slope/tilt) ของเครื่องขยาย
สัญญาณมือถือ 4G/5G รบกวน คลื่น 700 MHz ตอนนี้เป็นของมือถือแล้ว เสาอากาศและเครื่องขยายรุ่นเก่าที่รับย่านกว้างจะขยายสัญญาณมือถือเข้ามาด้วย จนเครื่องขยายอิ่มตัว (overload) และทำให้ช่องใกล้เคียงดับ
หัวต่อหลวมหรืออุปกรณ์เสื่อม หัว F-type ที่เป็นสนิม หรือ tap และ splitter ที่เสื่อม ทำให้ความถี่บางช่วงอ่อนลงเฉพาะจุด

ทีวีดิจิทัลจะดูได้ชัดเต็มที่หรือดับไปเลย ความถี่ที่สัญญาณขาดเกณฑ์เพียงเล็กน้อยจึงแสดงผลเป็น "ช่องหาย" ทันที

ลำดับการตรวจ 5 จุด

เริ่มจากจุดที่ตรวจง่ายและไม่มีค่าใช้จ่ายก่อน แต่ละขั้นจะชี้ว่าต้องไปต่อที่จุดไหน

รวบรวมเรื่องร้องเรียนเป็นตาราง บันทึกห้อง ชั้น แนวท่อ และช่องที่ดูไม่ได้ จะเห็นทันทีว่าปัญหาเป็นระดับห้อง ระดับแนวท่อ หรือทั้งอาคาร
ตรวจที่ห้องลูกบ้าน สั่งค้นหาช่องใหม่ทั้งหมด ตรวจสายจากเต้าเสียบเข้าทีวี และลองทีวีหรือกล่องเครื่องอื่นที่เต้าเสียบเดิม ถ้าห้องข้างเคียงดูได้ปกติ ปัญหามักจบที่ขั้นนี้
วัดสัญญาณที่เต้าเสียบและ tap ของชั้นนั้น วัดทุกความถี่ ไม่ใช่เฉพาะช่องที่มีปัญหา เพื่อเทียบว่าความถี่ไหนอ่อนกว่าเกณฑ์
ตรวจเครื่องขยายและแนวท่อ (riser) ไฟเลี้ยง ค่าอัตราขยาย (gain) ความชัน (slope) และหัวต่อในตู้แต่ละชั้น
ตรวจชุดรับสัญญาณต้นทาง (headend) ทิศทางเสาอากาศ ความถี่ที่ตั้งไว้ในเครื่องขยายแยกช่อง และการติดตั้งฟิลเตอร์กันสัญญาณมือถือ (LTE/5G filter)

อาการและจุดที่ควรตรวจ

รูปแบบของเรื่องร้องเรียนบอกได้ว่าควรเริ่มตรวจที่จุดไหน

อาการที่พบ	สาเหตุที่เป็นไปได้	จุดที่ควรตรวจก่อน
บางช่องหาย เฉพาะบางห้อง	กล่องจำความถี่เก่า สายหรือเต้าเสียบในห้อง	ห้องลูกบ้าน (ค้นหาช่องใหม่)
ช่องเดิมหาย เฉพาะชั้นบนหรือปลายสาย	ความถี่สูงสูญเสียในสายมาก ความชันไม่เหมาะ	เครื่องขยายและ tap ในแนวท่อนั้น
ช่องเดิมหายทั้งอาคาร	เครื่องขยายแยกช่องยังตั้งความถี่เดิม หรือเสาอากาศหันเบี้ยง	ชุดรับสัญญาณต้นทาง (headend)
ภาพกระตุกหลายช่อง เป็นบางช่วงเวลา	สัญญาณมือถือ 4G/5G รบกวน เครื่องขยายอิ่มตัว	headend (ติดตั้ง LTE/5G filter)
ช่องหายหลังฝนตกหรือหลังมีงานซ่อม	หัวต่อมีน้ำเข้า สายถูกทับหรือถูกตัด	หัวต่อบนดาดฟ้าและจุดที่มีงานซ่อม

หมายเหตุสำหรับฝ่ายเทคนิค

ใช้เครื่องวัดสัญญาณที่อ่านค่า DVB-T2 ได้ และบันทึกผลทุกความถี่ที่เต้าเสียบปลายสุดของแต่ละแนวท่อ ค่าด้านล่างเป็นแนวทางทั่วไป ควรยึดเกณฑ์ใน TOR หรือสเปกของโครงการเป็นหลัก

ระดับสัญญาณที่เต้าเสียบ: 65–75 dBµV ต่ำกว่านี้เสี่ยงช่องหาย สูงกว่านี้เสี่ยงเครื่องรับอิ่มตัว
ค่าคุณภาพ (MER): ควรมีส่วนเผื่อเหนือเกณฑ์ต่ำสุดของเครื่องรับหลาย dB ช่องที่มี MER ต่ำกว่าช่องอื่นชัดเจนคือจุดที่ต้องแก้
ความต่างระดับระหว่างความถี่: ความถี่ต่ำสุดกับสูงสุดที่เต้าเสียบเดียวกันไม่ควรต่างกันมาก ถ้าต่างมากให้ปรับ slope ของเครื่องขยาย
เทียบกับผลวัดตอนส่งมอบงาน: ถ้ามีเอกสารเดิม จะเห็นทันทีว่าสัญญาณตกลงที่จุดไหน ไม่มีเอกสารเดิมให้เก็บผลวัดครั้งนี้เป็นค่าอ้างอิง
วางแผน MA: วัดซ้ำที่จุดเดิมทุกรอบบำรุงรักษา จะเห็นอุปกรณ์ที่เริ่มเสื่อมก่อนลูกบ้านร้องเรียน

ปรึกษาและนัดตรวจระบบฟรี

JJSATs ตรวจวัดสัญญาณ หาจุดเสีย และปรับปรุงระบบทีวีรวม MATV และ SMATV ให้คอนโดมิเนียม อพาร์ทเมนท์ หอพัก โรงแรม และโรงพยาบาลมากว่า 25 ปี พร้อมรายงานผลวัดให้นิติบุคคลใช้ประกอบการตัดสินใจ