เผยแพร่: 2 มิ.ย. 2569 โดย: รุ่งเรือง หวนระลึก
Optical Splitter คืออะไร? อุปกรณ์สำคัญของระบบ GPON FTTx และ Fiber Optic Network ยุคใหม่
Optical Splitter คืออะไร?
Optical splitter คืออุปกรณ์ Passive ในระบบ Fiber Optic ที่ใช้สำหรับแบ่งสัญญาณแสงจาก OLT ไปยังผู้ใช้งานหลายจุดพร้อมกัน โดยไม่ต้องใช้ไฟฟ้าในการทำงาน จึงช่วยลดจำนวนอุปกรณ์ Active Network ภายในอาคาร ลดการใช้พลังงาน และลดค่าใช้จ่ายด้านการบำรุงรักษาระบบในระยะยาว
ในระบบ Gigabit-capable Passive Optical Network หรือ GPON Optical Splitter ถือเป็นหัวใจสำคัญของการกระจายสัญญาณ Fiber Optic ไปยังห้องพักหรือจุดใช้งานต่าง ๆ ภายในอาคาร เช่น โรงแรม โรงพยาบาล Smart Building คอนโดมิเนียม และ Campus Network
Optical Splitter ช่วยให้ระบบ GPON สามารถส่ง Internet, Wi-Fi, Hospitality IPTV, VoIP, CCTV และระบบ Smart Building ผ่านโครงสร้าง Fiber Optic เพียงชุดเดียวได้อย่างมีประสิทธิภาพ
Optical Splitter ทำงานอย่างไร?
Optical splitter ทำงานโดยรับสัญญาณแสงจาก OLT ผ่านสาย Fiber Optic แล้วแบ่งสัญญาณออกไปยัง ONU หรือ ONT หลายจุดพร้อมกัน
ข้อสำคัญคือ Optical Splitter ไม่มีวงจรไฟฟ้าภายใน จึงไม่ต้องใช้พลังงานไฟฟ้าในการทำงาน แตกต่างจากระบบ Active Network แบบเดิมที่ต้องใช้ Switch หรืออุปกรณ์กระจายสัญญาณหลายตัวตามชั้นหรือจุดต่าง ๆ ภายในอาคาร การใช้ Splitter ช่วยให้ระบบ GPON:
ทำให้เหมาะกับโครงการที่มีผู้ใช้งานจำนวนมาก เช่น โรงแรม โรงพยาบาล และ Smart Building
Optical Splitter มีกี่ประเภท?
Optical splitter สามารถแบ่งได้ 2 ประเภทหลักตามโครงสร้างการทำงาน ได้แก่
PLC Splitter คืออะไร?
Planar Lightwave Circuit หรือ PLC Splitter (Planar Lightwave Circuit) คือ Optical Splitter ที่ผลิตด้วยเทคโนโลยีวงจรแสงบนแผ่นซิลิกา ทำให้สามารถกระจายสัญญาณได้สม่ำเสมอและมีเสถียรภาพสูง ระบบ GPON ยุคใหม่มักนิยมใช้ PLC Splitter มากกว่า เพราะรองรับ:
PLC Splitter จึงเหมาะกับระบบขนาดใหญ่ เช่น โรงแรม โรงพยาบาล Smart Building และโครงการ FTTx ที่มีผู้ใช้งานจำนวนมาก
FBT Splitter คืออะไร?
Fused biconical taper หรือ FBT Splitter (Fused Biconical Taper) คือ Splitter ที่ผลิตโดยการหลอมและดึงเส้นใยแก้วนำแสงเข้าด้วยกัน
FBT Splitter มีต้นทุนต่ำและเหมาะกับงานระบบขนาดเล็ก แต่การกระจายสัญญาณอาจไม่สม่ำเสมอเท่า PLC Splitter และรองรับ Split Ratio จำนวนมากได้จำกัดกว่า
ปัจจุบัน FBT Splitter จึงมักถูกใช้ในระบบ Fiber Optic ขนาดเล็กหรือระบบเฉพาะทางบางประเภท มากกว่าระบบ GPON ขนาดใหญ่
Split Ratio คืออะไร?
Optical splitter ในระบบ GPON จะใช้ค่า Split Ratio เพื่อกำหนดจำนวนการแบ่งสัญญาณจาก OLT ไปยังผู้ใช้งานปลายทาง ตัวอย่าง Split Ratio ที่นิยมใช้ ได้แก่
ตัวเลขเหล่านี้หมายถึงการแบ่งสัญญาณจาก Fiber Optic 1 เส้น ไปยังปลายทางหลายจุดพร้อมกัน เช่น Splitter แบบ 1:8 หมายถึงแบ่งสัญญาณจากต้นทาง 1 เส้น ไปยังผู้ใช้งาน 8 จุด
ยิ่ง Split Ratio สูง ก็ยิ่งสามารถรองรับผู้ใช้งานได้มากขึ้น แต่กำลังแสงจะลดลงตามจำนวนการแบ่งสัญญาณ ดังนั้นการเลือก Split Ratio ที่เหมาะสมจึงเป็นส่วนสำคัญของการออกแบบระบบ GPON FTTx
ทำไมการเลือก Split Ratio จึงสำคัญ?
การเลือก Split Ratio ส่งผลโดยตรงต่อ Optical Budget, Bandwidth, ระยะทางของสัญญาณ, จำนวนผู้ใช้งานที่รองรับ และ เสถียรภาพของระบบเครือข่าย
หากออกแบบ Split Ratio ไม่เหมาะสม อาจทำให้ กำลังแสงอ่อนเกินไป, ระบบไม่เสถียร, ความเร็วลดลง, ONU หรือ ONT หลุดจากระบบ, IPTV หรือ Video Streaming กระตุก
ดังนั้นการออกแบบ Optical Splitter จึงต้องคำนึงถึงทั้งจำนวนผู้ใช้งาน ระยะทาง และลักษณะการใช้งานของโครงการร่วมกัน
Optical Splitter สำคัญกับระบบ GPON FTTx อย่างไร?
Fiber to the x จำเป็นต้องใช้ Optical Splitter ในการกระจายสัญญาณจาก OLT ไปยัง ONU และ ONT หลายจุดพร้อมกัน
หากไม่มี Splitter ระบบ GPON จะไม่สามารถใช้โครงสร้าง Passive Optical Network ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ และอาจต้องใช้อุปกรณ์ Active Network จำนวนมากเหมือนระบบ LAN แบบเดิม
Optical Splitter จึงช่วยให้ระบบ GPON ประหยัดพลังงาน, ลดต้นทุนระบบ, ลดจำนวนอุปกรณ์, ลดความซับซ้อนของระบบ Network, รองรับผู้ใช้งานจำนวนมาก, ขยายระบบในอนาคตได้ง่ายขึ้น
โดยเฉพาะในโรงแรม โรงพยาบาล Smart Building และคอนโดมิเนียม ที่ต้องรองรับทั้ง Internet, Hospitality IPTV, Wi-Fi, CCTV, VoIP และ Smart Building ผ่านโครงสร้าง Fiber Optic เดียวกัน
สรุป
โดยสรุป Optical splitter คืออุปกรณ์ Passive สำคัญของระบบ GPON FTTx ที่ใช้แบ่งสัญญาณ Fiber Optic จาก OLT ไปยัง ONU และ ONT หลายจุดพร้อมกัน โดยไม่ต้องใช้ไฟฟ้าในการทำงาน ช่วยลดต้นทุน ลดการใช้พลังงาน และรองรับการกระจาย Internet, Wi-Fi, Hospitality IPTV, VoIP, CCTV และ Smart Building ผ่านโครงสร้าง Fiber Optic เดียวกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ ดังนั้นการเลือกประเภท Splitter และ Split Ratio ที่เหมาะสมจึงมีผลโดยตรงต่อเสถียรภาพและประสิทธิภาพของระบบเครือข่ายในระยะยาว
