เผยแพร่: 4 มิ.ย. 2569 โดย: รุ่งเรือง หวนระลึก
Splitter และ Tap-Off ในระบบ MATV, SMATV และ CATV คืออะไร? ต่างกันอย่างไร และเลือกใช้งานแบบไหนจึงเหมาะกับโรงแรมและอาคารขนาดใหญ่
ทำไม Splitter และ Tap-Off จึงสำคัญในระบบทีวีรวมศูนย์
ในระบบ MATV, SMATV และ CATV นอกจากเสาอากาศ จานดาวเทียม Headend และ RF Amplifier แล้ว ยังมีอุปกรณ์อีกประเภทหนึ่งที่มีความสำคัญมากต่อคุณภาพของระบบ นั่นคือ Splitter และ Tap-Off ซึ่งเป็นอุปกรณ์สำหรับ “แบ่งสัญญาณ RF” ไปยังห้องพักหรือจุดรับชมทีวีต่าง ๆ ภายในอาคาร
สำหรับโรงแรม โรงพยาบาล อพาร์ตเมนต์ คอนโด และอาคารสำนักงาน การเลือกใช้อุปกรณ์แบ่งสัญญาณอย่างเหมาะสมมีผลโดยตรงต่อคุณภาพของภาพทีวี ความสมดุลของระดับสัญญาณ และเสถียรภาพของระบบในระยะยาว หากออกแบบระบบผิดประเภท อาจทำให้บางห้องภาพชัด บางห้องภาพกระตุก หรือบางจุดรับชมทีวีไม่ได้เลย
แม้ Splitter และ Tap-Off จะมีหน้าตาคล้ายกัน แต่หลักการทำงานและลักษณะการใช้งานแตกต่างกันค่อนข้างมาก โดยเฉพาะในระบบ MATV และ SMATV ของอาคารขนาดใหญ่
Splitter คืออะไร
Splitter คืออุปกรณ์แบ่งสัญญาณ RF แบบ “แบ่งสัญญาณเท่า ๆ กัน” โดยรับสัญญาณจากสาย Input 1 เส้น แล้วแบ่งออกไปยังหลาย Output ที่มีระดับสัญญาณใกล้เคียงกัน
อุปกรณ์ประเภทนี้นิยมใช้ในระบบ MATV, SMATV และ CATV สำหรับแบ่งสัญญาณไปยังทีวีหลายเครื่อง หรือหลายห้องที่อยู่ในพื้นที่ใกล้เคียงกัน เช่น ห้องพักในชั้นเดียวกัน ห้องพักในบ้าน หรือพื้นที่ที่จำนวนจุดรับชมไม่มากนัก
Splitter มีหลายขนาด เช่น แบบ 2 ทาง, 3 ทาง, 4 ทาง, 6 ทาง และ 8 ทาง โดยยิ่งจำนวนทางออกมาก ระดับสัญญาณในแต่ละช่องทางก็จะลดลงมากขึ้นตามไปด้วย เพราะสัญญาณถูกแบ่งออกหลายส่วน
ด้วยเหตุนี้ ระบบที่ใช้ Splitter จำนวนมากจึงมักต้องใช้งานร่วมกับ RF Amplifier หรือ Line Amplifier เพื่อช่วยชดเชยระดับสัญญาณที่สูญเสียไปจากการแบ่งสัญญาณ
Splitter ใช้งานกับระบบทีวีอย่างไร
ในระบบ MATV และ CATV ทั่วไป Splitter มักถูกใช้สำหรับแบ่งสัญญาณทีวีจากจุดเดียวไปยังหลายห้อง เช่น การแบ่งสัญญาณทีวีจากชั้นหนึ่งไปยังห้องพักหลายห้อง หรือแบ่งสัญญาณจากตู้ Distribution ไปยังทีวีหลายเครื่องภายในพื้นที่เดียวกัน
ตัวอย่างเช่น Splitter 2 ทาง อาจใช้แบ่งสัญญาณไปยังทีวี 2 เครื่อง ส่วน Splitter 4 ทาง หรือ 8 ทาง มักใช้ในโรงแรมหรืออพาร์ตเมนต์ที่ต้องกระจายสัญญาณไปยังหลายห้องพักพร้อมกัน
จุดเด่นของ Splitter คือใช้งานง่าย ต้นทุนไม่สูง และเหมาะกับระบบขนาดเล็กถึงขนาดกลางที่ระยะทางเดินสายไม่ไกลมาก
Splitter ใช้งานกับระบบดาวเทียมอย่างไร
ในระบบ SMATV หรือระบบทีวีดาวเทียม Splitter สามารถใช้งานได้ แต่ต้องเลือกอุปกรณ์ที่รองรับการใช้งานกับ Satellite IF โดยเฉพาะ เพราะระบบดาวเทียมมีการส่งแรงดันไฟ DC และสัญญาณควบคุมไปยัง LNBF ผ่านสาย Coaxial Cable
Splitter สำหรับงานดาวเทียมจึงมักต้องรองรับ Power Pass หรือรองรับการส่งไฟผ่านสาย Coaxial ได้ หากเลือกใช้อุปกรณ์ผิดประเภท อาจทำให้ LNBF ทำงานผิดปกติ หรือรับชมช่องดาวเทียมบางกลุ่มไม่ได้
ในระบบ SMATV ขนาดใหญ่ มักนิยมใช้ Splitter ร่วมกับ Multiswitch เพื่อช่วยกระจายสัญญาณดาวเทียมไปยังห้องพักจำนวนมากภายในอาคาร
Tap-Off คืออะไร
Tap-Off หรือบางครั้งเรียกว่า Directional Tap คืออุปกรณ์แบ่งสัญญาณ RF ที่ออกแบบมาสำหรับระบบกระจายสัญญาณแบบเดินสายต่อเนื่อง (Cascade System)
หลักการทำงานของ Tap-Off แตกต่างจาก Splitter เพราะ Tap-Off จะมีทั้งช่อง Out สำหรับ “ส่งสัญญาณหลักผ่านต่อ” และช่อง Tap สำหรับ “ดึงสัญญาณบางส่วนออกไปใช้งาน”
กล่าวง่าย ๆ คือ สัญญาณหลักยังสามารถเดินทางต่อไปยังชั้นหรือจุดอื่นของอาคารได้ โดย Tap-Off จะดึงสัญญาณเพียงบางส่วนออกไปยังห้องพักหรือจุดรับชมทีวี
ลักษณะนี้ทำให้ Tap-Off เหมาะกับอาคารสูง โรงแรม หรือระบบ CATV ที่ต้องกระจายสัญญาณไปยังหลายชั้นหรือหลายอาคารต่อเนื่องกัน
Tap-Off มีแบบกี่ทาง
Tap-Off มีหลายขนาดเช่นเดียวกับ Splitter เช่น แบบ 1 ทาง, 2 ทาง, 4 ทาง, 6 ทาง และ 8 ทาง โดยจำนวน Tap หมายถึงจำนวนจุดที่ดึงสัญญาณออกไปใช้งานได้
ในระบบโรงแรมหรือคอนโด Tap-Off มักถูกติดตั้งตามแต่ละชั้นของอาคาร เพื่อดึงสัญญาณเข้าสู่ห้องพัก ขณะที่สัญญาณหลักยังสามารถส่งต่อไปยังห้องอื่นได้ต่อเนื่อง
ระบบลักษณะนี้ช่วยให้ควบคุมระดับสัญญาณได้ง่ายกว่า และลดปัญหาสัญญาณตกในห้องปลายสุดของอาคารได้ดีกว่าการใช้ Splitter เพียงอย่างเดียว
Tap-Off ใช้งานกับระบบทีวีอย่างไร
ในระบบ MATV และ SMATV ของโรงแรมหรืออาคารสูง Tap-Off จะถูกติดตั้งตามชั้นต่างๆ เพื่อกระจายสัญญาณเข้าห้องพัก ของอาคารโดยแยกจากสาย Main Line ที่เดินระหว่างชั้นของอาคาร
ตัวอย่างเช่น สาย Main Distribution อาจเดินผ่านทุกชั้นของโรงแรม แล้วใช้พอร์ต Tap ของ Tap-Off ดึ
สัญญาณบางส่วนเข้าสู่ห้องพักในแต่ละชั้น ขณะที่สัญญาณหลักยังคงเดินทางต่อไปยังชั้นถัดไปได้โดยพอร์ต Out
วิธีนี้ช่วยให้ระดับสัญญาณในแต่ละชั้นสมดุลกว่า ลดการสูญเสียสัญญาณ และรองรับการขยายระบบในอนาคตได้ง่ายกว่า
ด้วยเหตุนี้ ระบบ MATV และ CATV มืออาชีพจึงนิยมใช้ Tap-Off มากในระบบกระจายสัญญาณหลักของอาคารขนาดใหญ่
Tap-Off ใช้งานกับระบบดาวเทียมอย่างไร
ในระบบ SMATV ขนาดใหญ่ Tap-Off สามารถใช้ร่วมกับระบบ IF Satellite Distribution ได้เช่นกัน โดยเฉพาะระบบที่ใช้ Multiswitch และเดินสายกระจายสัญญาณดาวเทียมไปยังหลายชั้นของอาคาร
อย่างไรก็ตาม ระบบดาวเทียมมีข้อกำหนดเรื่องระดับสัญญาณและการส่งไฟไปยัง LNBF จึงต้องเลือก Tap-Off ที่ออกแบบมาสำหรับระบบ Satellite โดยเฉพาะ เพื่อให้รองรับช่วงความถี่ IF Satellite และรองรับการส่งไฟ DC ได้อย่างเหมาะสม
Splitter กับ Tap-Off ต่างกันอย่างไร
แม้ทั้ง Splitter และ Tap-Off จะเป็นอุปกรณ์แบ่งสัญญาณ RF เหมือนกัน แต่หลักการทำงานต่างกันอย่างชัดเจน
Splitter เหมาะสำหรับ “แบ่งสัญญาณเท่า ๆ กัน” ไปยังหลายจุดพร้อมกัน ส่วน Tap-Off เหมาะสำหรับ “ดึงสัญญาณบางส่วนออก” ขณะที่สัญญาณหลักยังสามารถเดินทางต่อไปได้
หากเปรียบเทียบง่าย ๆ Splitter จะเหมือนแยกถนนออกหลายเส้นพร้อมกัน ส่วน Tap-Off จะเหมือนถนนสายหลักที่มีทางแยกเข้าสู่อาคารแต่ละแห่ง
ด้วยเหตุนี้ ระบบ MATV และ SMATV ขนาดเล็กจึงมักใช้ Splitter ขณะที่ระบบโรงแรม อาคารสูง และ CATV ขนาดใหญ่มักใช้ Tap-Off ในระบบกระจายสัญญาณหลักมากกว่า
ทำไม Splitter กับ Tap-Off แบรนด์ Fracarro จึงได้รับความนิยมในระบบ MATV และ SMATV
ในงานระบบ MATV, SMATV และ CATV ระดับมืออาชีพ อุปกรณ์ Splitter และ Tap-Off ของ Fracarro ได้รับความนิยมอย่างมากในโรงแรม โรงพยาบาล คอนโด อาคารสูง และระบบเคเบิลทีวี เนื่องจากเป็นอุปกรณ์ที่ถูกออกแบบมาสำหรับงาน RF Distribution โดยเฉพาะ ทั้งด้านคุณภาพของวัสดุ ความเสถียรของสัญญาณ และมาตรฐานการผลิตระดับยุโรป จุดเด่นสำคัญคือค่าการสูญเสียสัญญาณ (Insertion Loss) ต่ำ การแยกสัญญาณระหว่างพอร์ต (Isolation) ดี และมีค่า Shielding สูง ช่วยลดปัญหาสัญญาณรบกวนจากคลื่นภายนอก เช่น 4G/5G LTE รวมถึงลดปัญหา Interference ภายในระบบทีวีรวมศูนย์ได้ดีกว่าอุปกรณ์ทั่วไป
นอกจากนี้ Splitter และ Tap-Off ของ Fracarro ยังถูกออกแบบให้รองรับมาตรฐานระบบทีวีดิจิทัลสมัยใหม่ ทั้ง DVB-T/T2, DVB-S/S2 และ DVB-C/C2 รวมถึงรองรับช่วงความถี่สำหรับระบบ MATV, SMATV และ Satellite IF ได้อย่างครบถ้วน โดยเฉพาะในระบบ SMATV ที่ต้องรองรับสัญญาณ IF Satellite ช่วงความถี่ 950–2150 MHz อุปกรณ์ของ Fracarro ถูกออกแบบให้มีค่า Return Loss และ Shielding ที่ดี ช่วยให้การกระจายสัญญาณดาวเทียมในโรงแรมหรืออาคารขนาดใหญ่มีความเสถียรมากขึ้น ลดปัญหาสัญญาณสะท้อนและระดับสัญญาณไม่สมดุลในระบบ
อีกเหตุผลสำคัญที่ทำให้ Fracarro ได้รับความนิยม คือการออกแบบอุปกรณ์ให้สอดคล้องกับมาตรฐาน EMC (Electromagnetic Compatibility) และมาตรฐานด้าน RF ของยุโรป เช่น CE และ EN Standards ซึ่งช่วยให้ระบบทีวีรวมศูนย์มีเสถียรภาพสูง รองรับการใช้งานระยะยาว และเหมาะกับอาคารยุคใหม่ที่มีทั้งระบบ MATV, SMATV, IPTV, Fiber Optic และระบบเครือข่ายดิจิทัลทำงานร่วมกันบนโครงสร้างพื้นฐานเดียวกัน ด้วยเหตุนี้ System Integrator และผู้ออกแบบระบบ MATV/SMATV ระดับมืออาชีพจำนวนมากจึงเลือกใช้อุปกรณ์ Splitter และ Tap-Off ของ Fracarro ในโครงการโรงแรม โรงพยาบาล และอาคารขนาดใหญ่ทั่วโลก รวมถึงประเทศไทยด้วย
