การคำนวณค่าการสูญเสียในโครงข่าย FTTX (FTTR) ในระบบ GPON FTTX และระบบ XGSPON FTTX

การคำนวณค่าการสูญเสียในโครงข่าย FTTX (FTTR) ในระบบ GPON FTTX และระบบ XGSPON FTTX

เผยแพร่: 27 เม.ย. 2569 โดย: รุ่งเรือง หวนระลึก

การคำนวณค่าการสูญเสียในโครงข่าย FTTX (FTTR) ในระบบ GPON FTTX และระบบ XGSPON FTTX
 
     การคำนวณค่าการสูญเสียสัญญาณรวมในโครงข่าย (Optical Link Budget) ถือเป็นขั้นตอนสำคัญในการออกแบบระบบ FTTx (FTTR) เพื่อให้มั่นใจว่าสัญญาณแสงที่ส่งจาก OLT (Optical Line Terminal) ไปยัง ONT (Optical Network Terminal) หรือ ONU (Optical Network Unit) มีระดับกำลังแสงเพียงพอสำหรับการทำงานอย่างมีเสถียรภาพ ทั้งในระบบ GPON และ XGSPON โดยการออกแบบจำเป็นต้องคำนึงถึงค่าการสูญเสียในทุกองค์ประกอบของโครงข่าย ไม่ว่าจะเป็นสายใยแก้วนำแสง ตัวเชื่อมต่อ จุดเชื่อมต่อ (Splice) และอุปกรณ์ Passive ต่าง ๆ เพื่อให้ค่าการสูญเสียรวมไม่เกินจากกำลังแสง (Power Budget) ที่ระบบรองรับได้
 
1. การเปรียบเทียบความแตกต่างของระบบ GPON และระบบ XGSPON

ในโครงข่าย FTTX (FTTR) ระบบ XGSPON มีศักยภาพสูงกว่าระบบ GPON ทั้งในด้านความเร็วและความสามารถในการรองรับผู้ใช้งานจำนวนมาก แม้ว่าต้นทุนอุปกรณ์ยังคงสูงกว่า ในขณะที่ GPON ยังคงเป็นทางเลือกที่เหมาะสมในด้านความคุ้มค่าและเพียงพอต่อการใช้งานทั่วไป ดังนั้น การเลือกใช้งานควรพิจารณาให้สอดคล้องกับความต้องการด้านปริมาณทราฟฟิก ระยะทาง และโครงสร้างของโครงข่าย เพื่อใช้เป็นข้อมูลประกอบในการคำนวณและออกแบบระบบ เช่น Optical Link Budget, Split Ratio และระยะทาง โดยมีรายละเอียดพื้นฐานของแต่ละระบบดังนี้

1.1 ระบบ GPON มีอัตราการรับส่งข้อมูล Downstream ที่ 2.5 Gbps และ Upstream ที่ 1.25 Gbps รองรับการกระจายสัญญาณสูงสุด (Max Split Ratio) ที่ 1:128 และระยะทางส่งสัญญาณสูงสุดประมาณ 60 กิโลเมตร เหมาะสำหรับงาน FTTx ทั่วไปที่ต้องการความคุ้มค่าและรองรับการใช้งานในระดับมาตรฐาน

1.2 ระบบ XGSPON รองรับอัตราการรับส่งข้อมูลทั้ง Downstream และ Upstream ที่ 10 Gbps (Symmetric) สามารถรองรับการกระจายสัญญาณได้สูงสุดถึง 1:256 และมีระยะทางส่งสัญญาณสูงสุดประมาณ 60 กิโลเมตร เหมาะสำหรับงานที่ต้องการแบนด์วิดท์สูง เช่น โรงแรมขนาดใหญ่ โรงพยาบาล หรือโครงข่ายที่รองรับการใช้งานในอนาคต (Future-proof)
 
ItemGPONXGSPON
Downstream Rate2.5 Gbps10 Gbps
Upstream Rate1.25 Gbps10 Gbps
Max Split Ratio1:1281:256
Max Transmission Distance60 km60 km
 
 

2. ประเภทของ SFP Module กำลังส่ง และความสามารถในการรับสัญญาณแสง

     คลาสของโมดูล SFP ที่แตกต่างกัน จะเป็นตัวกำหนดค่ากำลังส่ง (Transmit Power) และความไวในการรับสัญญาณ (Receiver Sensitivity) ของระบบ ซึ่งส่งผลโดยตรงต่อการคำนวณ Optical Link Budget โดยมีรายละเอียดพื้นฐานสำหรับแต่ละระบบดังนี้

2.1 ระบบ GPON (Common Classes)

ประกอบด้วย Class B+, Class C+ และ Class C++

-  ความยาวคลื่น (Wavelength): Downstream 1490 nm, Upstream 1310 nm
-  อัตราการรับส่งข้อมูล (Rate): Downstream 2.488 Gbps, Upstream 1.244 Gbps

2.2 ระบบ XGSPON (Common Classes)

ประกอบด้วย Class N1, Class N2 และ Class E1

-  ความยาวคลื่น (Wavelength): Downstream 1577 nm, Upstream 1270 nm
-  อัตราการรับส่งข้อมูล (Rate): 10 Gbps ทั้งขาขึ้นและขาลง (Symmetric)

หมายเหตุ:

การเลือกใช้งานคลาสของ SFP Module ควรพิจารณาให้เหมาะสมกับระยะทาง จำนวน Split Ratio และค่าการสูญเสียรวมของระบบ เพื่อให้ระดับสัญญาณแสงอยู่ในช่วงที่อุปกรณ์สามารถทำงานได้อย่างมีประสิทธิภาพและเสถียรภาพสูงสุด
 

 

Module TypeTx Power (dBm)Rx Sensitivity (dBm)Max Link Budget (dB)
GPON B++1.5 ~ +5-2828
GPON C++3 ~ +7-3232
GPON C+++4.5 ~ +10-3333
XGSPON N1+2 ~ +5-2929
XGSPON N2+4 ~ +7-3031
XGSPON E1+6 ~ +9-3033

 

3. การคำนวนค่า Optical Link Loss

 

     (1) ค่าการสูญเสียของเส้นใยแก้วนำแสง (Fiber Optic Loss) อ้างอิงตามมาตรฐาน International Telecommunication Union ITU-T G.652 (ชนิด G.652D Single-Mode Fiber) โดยทั่วไปในการออกแบบระบบควรเผื่อค่าการสูญเสียที่ 0.4 dB/km เพื่อความปลอดภัยในการคำนวณ Link Budget ซึ่งค่าการสูญเสียของสายจะเปลี่ยนแปลงตามความยาวคลื่นที่ใช้งาน ดังนี้:

 

ตารางค่า Loss ของ Single Mode Fiber (หน่วย: dB/km)
Fiber Type1310 nm1383 nm1490 nm1550 nm1625 nm
G.652.D0.350.310.250.220.24
G.6530.35--0.25-
G.654---0.170.19
G.6550.35--0.220.24
G.657.A10.350.310.250.220.24
G.657.A20.350.310.250.220.24
G.657.B20.35-0.250.220.24
G.657.B30.35-0.250.220.24

 

(2) ค่าการสูญเสียของตัวแยกแสง (Splitter Loss) ตัวแยกสัญญาณมีความสำคัญในเครือข่าย PON และการสูญเสียจะเพิ่มขึ้นตามอัตราส่วนการแยกที่มากขึ้น ค่าการสูญเสียของ PLC Splitter รุ่นต่างๆ สำหรับใช้ในการคำนวณมีดังนี้

ตารางค่าความสูญเสียของ Splitter (Splitter Loss Table)
Split Ratioการสูญเสียทางทฤษฎี (dB)ช่วงการสูญเสียจริง (dB)
1:2~33.3 ~ 3.8
1:4~66.5 ~ 7.2
1:8~910.2 ~ 10.8
1:16~1213.5 ~ 14.5
1:32~1516.5 ~ 17.5
1:64~1819.5 ~ 21.0
1:128~2122.5 ~ 24.5

 

(3) ค่าการสูญเสียของคอนเน็กเตอร์ (Fiber Optic Connector Loss) การต่อคอนเน็กเตอร์แต่ละตัว จะทำให้เกิดการสูญเสียโดยประมาณ 0.2 ~ 0.5 dB แนะนำให้คำนวณที่ 0.5 dB ในทุกๆ 1 คอนเน็กเตอร์


(4) ค่าการสูญเสียจากการโค้งงอของสาย (Bend Loss) การดัดงอในเส้นใยแก้วนำแสงที่มีรัศมีน้อยเกินไปจะทำให้เกิดการสูญเสียจากการดัดงอ (Micro-bending Loss) ตั้งแต่ 0.1 ~ 3 dB ดังนั้น รัศมีการโค้งงอที่แนะนำต้องกว้างมากกว่า 30 มม. (ใยแก้วนำแสงมาตรฐาน) หรือและต้องมากกว่า 10 มม. (ใยแก้วนำแสงที่ไม่ไวต่อการโค้งงอ) แนะนำให้คำนวณที่ 0.5dB ในทุกๆ เส้นทางที่คำนวณ

(5) ค่าการสูญเสียจากการเชื่อมต่อสาย (Splice Loss) ในการทำงานจริงค่าดังกล่าวจะเป็นไปได้ตั้งแต่ 0-0.1 dB ต่อการเชื่อมต่อสาย 1 จุด แนะนำให้คำนวณที่ 0.1 dB ในทุกๆ จุดที่มีการเชื่อมต่อสาย

(6) ค่าการสูญเสียที่เผื่อไว้เพื่อความปลอดภัย (Safety margin Loss) ในการทำงานจริงค่าการสูญเสียที่เผื่อไว้เพื่อความปลอดภัยโดยทั่วไป 3 dB สำหรับการเสื่อมสภาพตามอายุการใช้งาน การสูญเสียจากการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ และปัจจัยแวดล้อมอื่นๆ)

 

ตัวอย่างการคำนวณค่าการสูญเสียสัญญาณทั้งหมดในโครงข่าย (Optical Link Budget)

EX.1 คำนวณค่าการสูญเสียสัญญาณทั้งหมดในโครงข่าย GPON FTTX โดยใช้ SFP Module รุ่น GPON C++, ใช้ PLC Splitter 1:32 ระยะสายไฟเบอร์ออฟติกจากห้อง Server Room ไปยังห้อง Guest Room ที่ไกลที่สุด  0.5 กม. (Multi Core 0.2Km และ Drop Fiber 0.3Km) มีคอนเนคเตอร์ 5 ตัว มีจุดสไปลซ์สาย 3 จุด 

Total Budget Loss = Fiber Loss + Connectors Loss + Splices Loss + Splitter Loss + Bend loss + Safety margin

- Fiber Loss : Fiber length 0.5km x -0.4dB = -0.2dB
- Connectors Loss : 5 Points x -0.5dB = -2.5dB
- Splices Loss : 3 Points x -0.1dB = -0.3dB
- Splitter Loss : 1:32 x -17.5dB
- Bend loss : -0.5 dB/Route
- Safety margin: -3dB/Route
Total Budget Loss ≈ -24dB


GPON Class C++ SFP Module รองรับค่าการสูญเสียรวมของระบบ (Maximum Link Budget) ได้สูงสุดประมาณ 33 dB

จากการคำนวณ พบว่าค่าการสูญเสียรวมของโครงข่าย (Total Budget Loss) อยู่ที่ประมาณ -24dB ซึ่งยังต่ำกว่าค่าที่โมดูล GPON Class C++ SFP Module รองรับได้ ดังนั้นจึงมี Margin เหลือเพียงพอ ส่งผลให้ระบบสามารถทำงานได้อย่างมีเสถียรภาพและเป็นไปตามมาตรฐานการออกแบบ

 

EX.2 คำนวณค่าการสูญเสียสัญญาณทั้งหมดในโครงข่าย GPON FTTX โดยใช้ SFP Module รุ่น GPON C+, ใช้ PLC Splitter 1:16 ระยะสายไฟเบอร์ออฟติก 10 กม. มีคอนเนคเตอร์ 5 ตัว มีจุดสไปลซ์สาย 7 จุด

Total Budget Loss = Fiber Loss + Connectors Loss + Splices Loss + Splitter Loss + Bend loss + Safety margin

- Fiber Loss : Fiber length 10km x -0.4dB = -4dB
- Connectors Loss : 5 Points x -0.5dB = -2.5dB
- Splices Loss : 7 Points x -0.1dB = -0.7dB
- Splitter Loss : 1:16 x -14.5dB
- Bend loss : -0.5 dB/Route
- Safety margin: -3dB/Route
Total Budget Loss :-4dB -2.5dB -0.7dB -14.5dB -0.5 dB -3dB ≈ -25.2dB

GPON Class C+ SFP Module รองรับค่าการสูญเสียรวมของระบบ (Maximum Link Budget) ได้สูงสุดประมาณ 32 dB

จากการคำนวณ พบว่าค่าการสูญเสียรวมของโครงข่าย (Total Budget Loss) อยู่ที่ประมาณ -25.2dB ซึ่งยังต่ำกว่าค่าที่โมดูล GPON Class C+ SFP Module รองรับได้ ดังนั้นจึงมี Margin เหลือเพียงพอ ส่งผลให้ระบบสามารถทำงานได้อย่างมีเสถียรภาพและเป็นไปตามมาตรฐานการออกแบบ

Powered by MakeWebEasy.com
เว็บไซต์นี้มีการใช้งานคุกกี้ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและประสบการณ์ที่ดีในการใช้งานเว็บไซต์ของท่าน ท่านสามารถอ่านรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่ นโยบายความเป็นส่วนตัว  และ  นโยบายคุกกี้